अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना मधुमक्षिकापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य योजना
महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत (Tribal Development Department) न्यूक्लियस बजेट (Nucleus Budget) योजनेअंतर्गत अनुसूचित जमातीतील (ST) महिला व पुरुष बचतगटांना मध उत्पादन व प्रक्रियेच्या माध्यमातून रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी मधुमक्षिकापालन (Beekeeping / Apiculture) व्यवसाय सुरू करण्यास आर्थिक अर्थसहाय्य दिले जाते.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- आदिवासी भागातील बचतगटांना (SHGs) निसर्गपूरक मधुमक्षिकापालनाचा व्यवसाय उभारण्यासाठी आर्थिक व तांत्रिक मदत देणे.
- शुद्ध मधाचे उत्पादन आणि विक्री करून बचतगटातील सदस्यांचे आर्थिक उत्पन्न वाढवणे तसेच परिसरातील पिकांचे परागीभवन (Pollination) वाढवून शेतीची उत्पादकता वाढवणे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये व अनुदान
- योजनेचे नाव: अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना मधुमक्षिकापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे.
- गट (Group): गट A (Group A)
- प्रति बचतगट अनुदान: ₹ २,००,०००/- (दोन लाख रुपये)
- अमलबजावणी
करणारी यंत्रणा: एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP) / न्यूक्लियस बजेट.
योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या ₹ २,००,०००/- अनुदानाचा
वापर
हे २ लाख रुपयांचे अनुदान बचतगटाला मधुमक्षिकापालन व्यवसाय उभारणीसाठी लागणारे साहित्य व उपकरणे खरेदी करण्यासाठी वापरता येते:
- मधाच्या पेट्या व माशांच्या वसाहती (Beehives & Bee Colonies): लाकडी पेट्या (Wooden Beehive Boxes) आणि इटालियन/स्थानिक जातीच्या मधाच्या माशांच्या वसाहती खरेदी करणे.
- मध निष्कासन यंत्र (Honey Extractor Machine): पेट्यांमधून मधाचे पोळे न खराब करता मध काढण्याचे स्टेनलेस स्टीलचे एक्सट्रॅक्टर यंत्र.
- सुरक्षा साधने (Bee Protection Kits): माशांच्या दंशापासून संरक्षणासाठी लागणारे कपडे/सूट, चेहऱ्याची जाळी, हातमोजे आणि स्मोकर (Smoker).
- पॅकेजिंग व बॉटलींग साहित्य: मध साठवणीचे ड्रम, फिल्टरेशन युनिट, काचेच्या/प्लास्टिकच्या बाटल्या आणि लेबलिंग साहित्य.
- प्रशिक्षण व वाहतूक: मधुमक्षिकापालनाचे प्राथमिक मार्गदर्शन व पेट्यांची योग्य ठिकाणी वाहतूक.
पात्रता निकष (Eligibility
Criteria)
- अर्जदार हा अनुसूचित जमातीतील (ST) नोंदणीकृत बचतगट (SHG) असणे बंधनकारक आहे.
- बचतगटातील बहुतांश किंवा सर्व सदस्य हे अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असावेत.
- बचतगटाची नोंदणी उमेद (MSRLM), माविम (MAVIM) किंवा एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालयाकडे (ITDP) झालेली असावी.
- बचतगटाचे स्वतंत्र बँक खाते कार्यरत असणे आवश्यक आहे.
- पेट्या ठेवण्यासाठी निसर्गरम्य किंवा शेती/जंगल परिसर उपलब्ध असावा.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
- बचतगटाचे नोंदणी प्रमाणपत्र (SHG Registration Certificate)
- बचतगटाचे बँक पासबुक प्रत व पॅन कार्ड
- बचतगटातील सर्व सदस्यांची यादी व त्यांची जात प्रमाणपत्रे (ST Caste Certificate)
- बचतगटाच्या अध्यक्षा व सचिवांचे आधार कार्ड व पासपोर्ट फोटो
- मधुमक्षिकापालन व्यवसाय सुरू करण्याबाबत बचतगटाचा अधिकृत ठराव (Group Resolution)
- मधुमक्षिकापालन साहित्याचे कोटेशन (Quotation)
- स्थानिक ग्रामपंचायतीचा ना-हरकत दाखला (NOC)
ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Online
Application)
- पोर्टलला भेट द्या: आदिवासी विकास विभागाच्या अधिकृत www.nbtribal.in किंवा scheme.nbtribal.in या संकेतस्थळावर जा.
- नवीन नोंदणी: 'New Applicant Registration' पर्यायावर क्लिक करून बचतगटाच्या प्रतिनिधीच्या मोबाईल नंबर व आधार क्रमांकाद्वारे खाते तयार करा.
- लॉगिन व प्रोफाईल: नोंदणीकृत माहितीने लॉगिन करून तुमचा जिल्हा, तालुका आणि संबंधित ITDP प्रकल्प कार्यालय निवडा.
- योजनेची निवड: 'न्यूक्लियस बजेट योजना (गट A)' मधील "अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना मधुमक्षिकापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे" ही योजना निवडा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: बचतगट नोंदणी दाखला, सर्व सदस्यांची जात प्रमाणपत्रे, आधार कार्ड, बँक पासबुक, ठराव व साहित्याचे कोटेशन स्कॅन करून अपलोड करा.
- सबमिट
व पोच पावती: भरलेली संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा
आणि मिळालेली पोच पावती (Acknowledgment Receipt) डाऊनलोड करून जतन करा.
अर्जाची स्थिती कशी तपासावी? (Check
Application Status)
- nbtribal.in वर लॉगिन करून 'Track Application / अर्जाची स्थिती' या पर्यायावर जा.
- आपला अर्ज क्रमांक (Application ID) किंवा आधार क्रमांक टाकून अर्जाची सद्यस्थिती सहज तपासा.
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा