अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना मशरूम शेती व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य योजना
महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत (Tribal Development Department) न्यूक्लियस बजेट (Nucleus Budget) योजनेअंतर्गत अनुसूचित जमातीतील (ST) महिला व पुरुष बचतगटांना मशरूम शेती/उत्पादन उद्योग (Mushroom Farming & Cultivation Unit) सुरू करण्यासाठी आर्थिक अर्थसहाय्य दिले जाते.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- आदिवासी समाजातील महिला व युवा बचतगटांना (SHGs) मशरूम (Ayster / Button / Milky Mushroom) शेती आणि प्रक्रियेच्या माध्यमातून स्थानिक पातळीवर स्वयंरोजगाराची संधी उपलब्ध करून देणे.
- कमी जागेत, कमी खर्चात आणि बंदिस्त जागेत होणाऱ्या या व्यवसायातून बचतगटातील सदस्यांचे आर्थिक उत्पन्न वाढवणे व पोषणाचा दर्जा उंचावणे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये व अनुदान
- योजनेचे नाव: अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना मशरुम शेती व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे.
- गट (Group): गट A (Group A)
- प्रति बचतगट अनुदान: ₹ ५,००,०००/- (पाच लाख रुपये)
- अमलबजावणी
करणारी यंत्रणा: एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP) / न्यूक्लियस बजेट.
योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या ₹ ५,००,०००/- अनुदानाचा
वापर
हे ५ लाख रुपयांचे अनुदान बचतगटाला मशरूम उत्पादन व प्रक्रिया युनिट उभारणीसाठी लागणारे साहित्य व शेड खरेदी करण्यासाठी वापरता येते:
- मशरूम शेड / ग्रोईंग हाऊस (Growing Shed): मशरूम वाढीसाठी लागणारे तापमान व आर्द्रता (Humidity) नियंत्रित ठेवण्यासाठी बांबू, ग्रीन शेड नेट किंवा इन्सुलेटेड शेड उभारणी.
- ह्युमिडिफायर व तापमान नियंत्रण साधने: फॉगर सिस्टीम (Fogger System), ह्युमिडिफायर (Humidifier), कुलर किंवा पंखे आणि हायग्रोमीटर/थर्मामीटर.
- स्टरिलायझेशन व पाश्चरायझेशन युनिट: पेंढा/भुसा निर्जंतुक करण्यासाठी स्टीम बॉयलर किंवा ड्रम आणि केमिकल ट्रीटमेंट साहित्य.
- रॅक व हँगिंग स्ट्रक्चर: मशरूमचे पीक / बॅग्स ठेवण्यासाठी लोखंडी/बांबूचे रॅक आणि दोऱ्यांचा सेटअप.
- स्पॉन (Mushroom Seed/Spawn) व बॅग्स: उच्च दर्जाचे मशरूमचे बी (Spawns), पीपी बॅग्स आणि पेंढा/काड खरेदी.
- ड्रायर व पॅकेजिंग मशीन: मशरूम सुकवण्यासाठी ड्रायर मशीन (Dry Mushroom) आणि ताजे मशरूम पॅक करण्यासाठी व्हॅक्यूम/इलेक्ट्रिक सीलिंग मशीन.
पात्रता निकष (Eligibility
Criteria)
- अर्जदार हा अनुसूचित जमातीतील (ST) नोंदणीकृत बचतगट (SHG) असणे बंधनकारक आहे.
- बचतगटातील बहुतांश किंवा सर्व सदस्य हे अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असावेत.
- बचतगटाची नोंदणी उमेद (MSRLM), माविम (MAVIM) किंवा एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालयाकडे (ITDP) झालेली असावी.
- मशरूम शेड उभारण्यासाठी व उत्पादनासाठी योग्य आणि पुरेशी जागा उपलब्ध असावी.
- बचतगटाचे स्वतंत्र बँक खाते कार्यरत असणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
- बचतगटाचे नोंदणी प्रमाणपत्र (SHG Registration Certificate)
- बचतगटाचे बँक पासबुक प्रत व पॅन कार्ड
- बचतगटातील सर्व सदस्यांची यादी व त्यांची जात प्रमाणपत्रे (ST Caste Certificate)
- बचतगटाच्या अध्यक्षा व सचिवांचे आधार कार्ड व पासपोर्ट फोटो
- मशरूम शेती व्यवसाय सुरू करण्याबाबत बचतगटाचा अधिकृत ठराव (Group Resolution)
- मशरूम शेती / साहित्याचे कोटेशन (Quotation)
- मशरूम शेती प्रशिक्षणाचे प्रमाणपत्र (झाल्यास/असल्यास प्राधान्य)
- स्थानिक ग्रामपंचायतीचा ना-हरकत दाखला (NOC)
ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Online
Application)
- पोर्टलला भेट द्या: आदिवासी विकास विभागाच्या अधिकृत www.nbtribal.in किंवा scheme.nbtribal.in या संकेतस्थळावर जा.
- नवीन नोंदणी: 'New Applicant Registration' पर्यायावर क्लिक करून बचतगटाच्या प्रतिनिधीच्या मोबाईल नंबर व आधार क्रमांकाद्वारे खाते तयार करा.
- लॉगिन व प्रोफाईल: नोंदणीकृत माहितीने लॉगिन करून तुमचा जिल्हा, तालुका आणि संबंधित ITDP प्रकल्प कार्यालय निवडा.
- योजनेची निवड: 'न्यूक्लियस बजेट योजना (गट A)' मधील "अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना मशरुम शेती व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे" ही योजना निवडा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: बचतगट नोंदणी दाखला, सर्व सदस्यांची जात प्रमाणपत्रे, आधार कार्ड, बँक पासबुक, ठराव व साहित्याचे कोटेशन स्कॅन करून अपलोड करा.
- सबमिट
व पोच पावती: भरलेली संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा
आणि मिळालेली पोच पावती (Acknowledgment Receipt) डाऊनलोड करून जतन करा.
अर्जाची स्थिती कशी तपासावी? (Check
Application Status)
- nbtribal.in वर लॉगिन करून 'Track Application / अर्जाची स्थिती' या पर्यायावर जा.
- आपला अर्ज क्रमांक (Application ID) किंवा आधार क्रमांक टाकून अर्जाची सद्यस्थिती सहज तपासा.
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा