एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प, जव्हार — अनुसूचित जमातीच्या स्वयंसहायता बचतगटास वीटभट्टी व्यवसायाकरिता अर्थसहाय्य योजना
महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास
विभागामार्फत संचालित एकात्मिक
आदिवासी विकास प्रकल्प, जव्हार (ITDP Jawhar) अंतर्गत न्यूक्लियस
बजेट (गट A) योजनेमधून अनुसूचित जमातीतील (ST) महिला व पुरुष स्वयंसहायता बचतगटांना वीटभट्टी व्यवसाय (Brick Kiln Business
/ Brick Manufacturing Unit) सुरू करण्यासाठी ₹ ५,००,०००/- (पाच लाख
रुपये) चे आर्थिक
अर्थसहाय्य दिले जाते.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- आदिवासी
स्वयंसहायता बचतगटांना (SHGs) बांधकामासाठी लागणाऱ्या विटांच्या निर्मिती आणि
विक्री व्यवसायाच्या माध्यमातून सामूहिक रोजगाराची व मोठ्या उत्पन्नाची संधी
उपलब्ध करून देणे.
- स्थानिक
पातळीवर विटांची असलेली मोठी मागणी भागवून बचतगटाच्या सर्व सदस्यांना
(विशेषतः वीटभट्टीवर काम करणाऱ्या मजुरांना/कुटुंबांना) स्वतःच्या मालकीचा
उद्योग उभारण्यास सक्षम करणे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये व अनुदान
- योजनेचे नाव: अनुसूचित जमातीच्या स्वयंसहायता बचतगटास विटभट्टी व्यवसायाकरीता अर्थसहाय देणे.
- गट (Group): गट A (Group A)
- प्रति बचतगट अनुदान: ₹ ५,००,०००/- (पाच लाख रुपये)
- अमलबजावणी करणारी यंत्रणा: प्रकल्प कार्यालय, एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP), जव्हार / न्यूक्लियस बजेट.
योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या ₹ ५,००,०००/- अनुदानाचा
वापर
हे ५ लाख रुपयांचे अनुदान वीटभट्टी व्यवसाय सुरू
करण्यासाठी व चालवण्यासाठी लागणाऱ्या खालील प्रमुख घटकांवर वापरले जाते:
- कच्चा माल खरेदी (Raw Material): चिकणमाती/गाळमाती (Clay), कोळसा/राख (Coal Dust / Rice Husk), तुस व वीट भाजण्यासाठी लागणारे इंधन खरेदी करणे.
- साधने व साचे (Brick Moulds & Tools): विटी पाडण्याचे साचे (Moulds), फावडे, घमेले, पाण्याचे ड्रम आणि ट्रॉली/हातागाड्या.
- पाणी सिंचन व पंप: माती भिजवण्यासाठी लागणारा वॉटर पंप (Water Pump) व पाईपलाईन सेटअप.
- भट्टी उभारणी व शेड: वीटभट्टी लावण्याची जागा तयार करणे, विटा सुकवण्यासाठी मोकळी जागा आणि तात्पुरता शेड.
- मजुरी व वाहतूक सोय: माती मळणे, विटा पाडणे, भट्टी रचणे व वाहतुकीसाठी प्राथमिक सोय.
पात्रता निकष (Eligibility
Criteria)
- अर्जदार हा अनुसूचित जमातीतील (ST) नोंदणीकृत स्वयंसहायता बचतगट (SHG) असणे बंधनकारक आहे.
- बचतगटातील सर्व किंवा बहुतांश सदस्य हे अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असावेत.
- बचतगटाची नोंदणी उमेद (MSRLM), माविम (MAVIM) किंवा एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालयाकडे (ITDP) झालेली असावी.
- वीट पाडण्यासाठी, सुकवण्यासाठी आणि भट्टी लावण्यासाठी योग्य जमीन व पाण्याची सोय उपलब्ध असावी.
- बचतगटाचे
स्वतंत्र बँक खाते कार्यरत असणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
- बचतगटाचे नोंदणी प्रमाणपत्र (SHG Registration Certificate)
- बचतगटाचे बँक पासबुक प्रत व पॅन कार्ड
- बचतगटातील सर्व सदस्यांची यादी व त्यांची जात प्रमाणपत्रे (ST Caste Certificate)
- बचतगटाच्या अध्यक्षा व सचिवांचे आधार कार्ड व पासपोर्ट फोटो
- वीटभट्टी व्यवसाय सुरू करण्याबाबत बचतगटाचा अधिकृत ठराव (Group Resolution)
- जागेचा पुरावा / स्थानिक ग्रामपंचायतीचा ना-हरकत दाखला (NOC)
- लागणाऱ्या साहित्याचे अंदाजपत्रक/कोटेशन (Quotation/Estimate)
ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Online
Application)
- पोर्टलला भेट द्या: आदिवासी विकास विभागाच्या अधिकृत www.nbtribal.in किंवा scheme.nbtribal.in या संकेतस्थळावर जा.
- नवीन नोंदणी: 'New Applicant Registration' वर क्लिक करून बचतगटाच्या अध्यक्षांच्या/सचिवांच्या मोबाईल व आधार क्रमांकाने नोंदणी करा.
- लॉगिन व प्रोफाईल: लॉगिन करून अर्जदाराच्या प्रोफाईलमध्ये जिल्हा पालघर व प्रकल्प कार्यालय 'जव्हार (ITDP Jawhar)' निवडा.
- योजनेची निवड: 'न्यूक्लियस बजेट योजना (गट A)' मधील "अनुसूचित जमातीच्या स्वयंसहायता बचतगटास विटभट्टी व्यवसायाकरीता अर्थसहाय देणे" ही योजना निवडा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: बचतगट नोंदणी दाखला, सर्व सदस्यांची जात प्रमाणपत्रे, आधार कार्ड, बँक पासबुक, ठराव व ग्रामपंचायत NOC स्कॅन करून अपलोड करा.
- सबमिट व पोच पावती: भरलेली संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा आणि मिळालेली पोच पावती (Acknowledgment Receipt) डाऊनलोड करून जतन करा.
अर्जाची स्थिती कशी तपासावी? (Check
Application Status)
- nbtribal.in वर लॉगिन करून 'Track Application / अर्जाची स्थिती' या पर्यायावर जा.
- आपला अर्ज क्रमांक (Application ID) किंवा आधार क्रमांक टाकून अर्जाची सद्यस्थिती सहज तपासा.
