एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प, जव्हार — भारतीय संविधान विचार जागर स्पर्धा परीक्षा
महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत संचालित एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प, जव्हार (ITDP Jawhar) अंतर्गत शासकीय व अनुदानित आश्रमशाळांमधील इयत्ता ८ वी ते १२ वी च्या विद्यार्थ्यांसाठी "भारतीय संविधान विचार जागर स्पर्धा परीक्षा" आयोजित करण्यासाठी ₹ ५०,० हजार (₹ ५०,०००/-) चे अर्थसहाय्य / निधी मंजूर केला जातो (न्यूक्लियस बजेट - गट C).
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- संविधान साक्षरता: आदिवासी आश्रमशाळेतील
विद्यार्थ्यांना भारतीय संविधानाची मूळ तत्त्वे, मूलभूत हक्क, कर्तव्ये आणि मूल्यांची ओळख
करून देणे.
- स्पर्धा परीक्षेची तयारी: विद्यार्थ्यांमध्ये अभ्यासाची
आवड निर्माण करून त्यांना भविष्यातील स्पर्धा परीक्षांसाठी (MPSC/UPSC/इतर) मानसिक व
बौद्धिकदृष्ट्या तयार करणे.
- नेतृत्व व विचार विकास: विद्यार्थ्यांमध्ये लोकशाही
मूल्ये, सामाजिक समता व जबाबदार
नागरिकत्वाची भावना रुजवणे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये व निधीची तरतूद
- आयोजक यंत्रणा: प्रकल्प कार्यालय, एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP), जव्हार.
- गट (Group): गट C (Group C - शालेय / शैक्षणिक व सांस्कृतिक उपक्रम)
- मंजूर निधी: ₹ ५०,०००/- (पन्नास हजार रुपये)
- लक्ष्य गट (Target Audience): जव्हार प्रकल्प क्षेत्रातील आश्रमशाळांचे इयत्ता ८ वी ते १२ वी चे विद्यार्थी.
₹ ५०,०००/- निधीचा नियोजित वापर (Budget Utilization)
प्रकल्प कार्यालयाद्वारे या ५० हजार रुपयांचा वापर खालील बाबींसाठी केला जातो:
- परीक्षा साहित्य व प्रश्नपत्रिका छपाई: OMR सीट / उत्तरपत्रिका व प्रश्नपत्रिकांची छपाई.
- अभ्यास साहित्य / मार्गदर्शक पुस्तिका: विद्यार्थ्यांना संविधानावरील छोटा माहितीकोश किंवा संदर्भ पुस्तके पुरवणे.
- बक्षीस व प्रमाणपत्रे:
- प्रथम, द्वितीय व तृतीय क्रमांक: रोख बक्षीस किंवा शैक्षणिक भेटवस्तू/स्मृतीचिन्ह.
- उत्तेजनार्थ बक्षीसे: सहभाग घेणाऱ्या
विद्यार्थ्यांना सहभाग प्रमाणपत्र (Certificates).
- परीक्षक व तज्ज्ञ व्याख्याते मानधन: परीक्षेचे नियोजन, तपासणी व संविधानावर व्याख्यान देण्यासाठी येणाऱ्या पाहुण्यांचे मानधन/प्रवासखर्च.
- अल्पोपहार व मंच व्यवस्था: परीक्षा व बक्षीस वितरण समारंभाच्या दिवशी विद्यार्थ्यांसाठी अल्पोपहार व किरकोळ व्यवस्था.
स्पर्धा परीक्षेचे स्वरूप व अभ्यासक्रम
- परीक्षेचे स्वरूप: वस्तुनिष्ठ प्रश्न (Multiple Choice Questions - MCQs)
- एकूण गुण: १०० गुण (किंवा ५० गुण)
- कालावधी: १ तास ते १.५ तास
- प्रमुख विषय / अभ्यासक्रम:
- संविधानाची प्रास्ताविका/उद्देशिका (Preamble)
- मूलभूत हक्क आणि मूलभूत कर्तव्ये (Fundamental Rights & Duties)
- संविधानाचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व संविधान सभेचे योगदान
- भारतीय शासन प्रणाली (राष्ट्रपती, संसद, शासन व्यवस्था)
- लोकशाही, धर्मनिरपेक्षता व सामाजिक न्याय.
अमलबजावणी व आयोजन प्रक्रिया (Implementation
Steps)
- प्रकल्प स्तरावरून परिपत्रक जारी करणे: जव्हार प्रकल्प कार्यालयामार्फत (ITDP Jawhar) क्षेत्रातील सर्व शासकीय व अनुदानित आश्रमशाळांच्या मुख्याध्यापकांना परीक्षेबाबत परिपत्रक व वेळापत्रक पाठवले जाते.
- विद्यार्थी नोंदणी: आश्रमशाळा स्तरावर इयत्ता ८ वी ते १२ वी मधील इच्छुक विद्यार्थ्यांची यादी तयार करून प्रकल्प कार्यालयाकडे सादर केली जाते.
- परीक्षा आयोजन: निश्चित केलेल्या तारखेला तालुका/शाळा स्तरावर परीक्षा केंद्रांवर परीक्षा घेतली जाते.
- मूल्यांकन व निकाल: प्रश्नपत्रिकांची तपासणी करून गुणवत्ता यादी (Merit List) प्रसिद्ध केली जाते.
- बक्षीस वितरण समारंभ: प्रकल्प अधिकारी, जव्हार यांच्या उपस्थितीत किंवा भव्य कार्यक्रमात विजेत्या विद्यार्थ्यांना सन्मानित केले जाते.
प्रकल्प कार्यालय जव्हार संपर्क व माहिती
- आयोजक: प्रकल्प अधिकारी, एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP), जव्हार, जि. पालघर.
- अधिकृत माहिती पोर्टल: www.nbtribal.in (न्यूक्लियस बजेट अंतर्गत गट C उपक्रम).
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा