अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना काजू प्रक्रिया व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य योजना
महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत (Tribal Development Department) न्यूक्लियस बजेट (Nucleus Budget) योजनेअंतर्गत अनुसूचित जमातीतील (ST) महिला व पुरुष बचतगटांना काजू प्रक्रिया उद्योग (Cashew Processing Unit) सुरू करण्यासाठी आर्थिक अर्थसहाय्य दिले जाते.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- काजू उत्पादक पट्ट्यातील आदिवासी बचतगटांना (SHGs) कच्च्या काजूवर प्रक्रिया करून (Cashew Processing) मूल्यवर्धन (Value Addition) करण्यासाठी सक्षम करणे.
- काजू प्रक्रिया उद्योगाच्या माध्यमातून बचतगटातील महिला व सदस्यांना स्थानिक पातळीवर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे आणि त्यांचे आर्थिक उत्पन्न वाढवणे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये व अनुदान
- योजनेचे नाव: अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना काजू प्रक्रिया व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे.
- गट (Group): गट A (Group A)
- प्रति बचतगट अनुदान: ₹ ५,००,०००/- (पाच लाख रुपये)
- अमलबजावणी करणारी यंत्रणा: एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP) / न्यूक्लियस बजेट.
योजनेअंतर्गत मिळणाऱ्या ₹ ५,००,०००/- अनुदानाचा
वापर
हे ५ लाख रुपयांचे अनुदान बचतगटाला काजू प्रक्रिया केंद्रासाठी लागणारी यंत्रसामग्री व साहित्य खरेदी करण्यासाठी वापरता येते:
- काजू स्टीम बॉयलर व कुकर (Cashew Cooker/Boiler): कच्चे काजू वाफवण्यासाठी लागणारे बॉयलर युनिट.
- काजू कटिंग मशीन (Cashew Nut Shelling / Cutting Machine): वाफवलेले काजू फोडून बी वेगळी करण्यासाठी ऑटोमॅटिक/सेमी-ऑटोमॅटिक कटर.
- काजू वाळवण्याचे हॉट एअर ड्रायर (Hot Air Dryer Oven): काजूचा मऊपणा घालवण्यासाठी आणि फोलपट काढण्यासाठी ओव्हन/ड्रायर मशीन.
- पिलिंग व ग्रेडिंग मशीन (Peeling & Grading Machine): काजूचे टरफल काढणारे व आकारानुसार वर्गवारी (Grade W180, W240, W320 इ.) करणारे यंत्र.
- व्हॅक्यूम पॅकिंग मशीन (Vacuum Packing Machine): काजू दीर्घकाळ ताजे राहण्यासाठी व्हॅक्यूम सीलिंग मशीन.
- कच्चा माल खरेदी (Raw Cashew Nuts): प्रक्रिया करण्यासाठी सुरुवातीचा कच्चा काजू खरेदी करणे.
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
- अर्जदार हा अनुसूचित जमातीतील (ST) नोंदणीकृत बचतगट (SHG) असणे बंधनकारक आहे.
- बचतगटातील बहुतांश/सर्व सदस्य हे अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असावेत.
- बचतगटाची नोंदणी उमेद (MSRLM), माविम (MAVIM) किंवा एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालयाकडे (ITDP) झालेली असावी.
- काजू प्रक्रिया युनिट बसवण्यासाठी आणि काम करण्यासाठी योग्य/स्वच्छ जागा उपलब्ध असावी.
- बचतगटाचे स्वतंत्र बँक खाते कार्यरत असणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
- बचतगटाचे नोंदणी प्रमाणपत्र (SHG Registration Certificate)
- बचतगटाचे बँक पासबुक प्रत व पॅन कार्ड
- बचतगटातील सर्व सदस्यांची यादी व त्यांची जात प्रमाणपत्रे (ST Caste Certificate)
- बचतगटाच्या अध्यक्षा व सचिवांचे आधार कार्ड व पासपोर्ट फोट
- काजू प्रक्रिया उद्योग सुरू करण्याबाबत बचतगटाचा अधिकृत ठराव (Group Resolution)
- अन्न सुरक्षा परवाना (FSSAI License - असल्यास/अर्जाची प्रत)
- यंत्रसामग्री खरेदीचे कोटेशन (Quotation)
- स्थानिक ग्रामपंचायतीचा ना-हरकत दाखला (NOC)
ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Online
Application)
- पोर्टलला भेट द्या: आदिवासी विकास विभागाच्या अधिकृत www.nbtribal.in किंवा scheme.nbtribal.in या संकेतस्थळावर जा.
- नवीन नोंदणी: 'New Applicant Registration' पर्यायावर क्लिक करून बचतगटाच्या प्रतिनिधीच्या मोबाईल नंबर व आधार क्रमांकाद्वारे खाते तयार करा.
- लॉगिन व प्रोफाईल: नोंदणीकृत माहितीने लॉगिन करून तुमचा जिल्हा, तालुका आणि संबंधित ITDP प्रकल्प कार्यालय निवडा.
- योजनेची निवड: 'न्यूक्लियस बजेट योजना (गट A)' मधील "अनुसूचित जमातीमधील बचतगटांना काजू प्रक्रिया व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे" ही योजना निवडा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: बचतगट नोंदणी दाखला, सर्व सदस्यांची जात प्रमाणपत्रे, आधार कार्ड, बँक पासबुक, ठराव व यंत्रसामग्रीचे कोटेशन स्कॅन करून अपलोड करा.
- सबमिट व पोच पावती: भरलेली संपूर्ण माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा आणि मिळालेली पोच पावती (Acknowledgment Receipt) डाऊनलोड करून जतन करा.
अर्जाची स्थिती कशी तपासावी? (Check
Application Status)
- nbtribal.in वर लॉगिन करून 'Track Application / अर्जाची स्थिती' या पर्यायावर जा.
- आपला अर्ज क्रमांक (Application ID) टाकून अर्जाची सद्यस्थिती सहज तपासा.
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा