गुरुवार, ८ ऑक्टोबर, २०२६

अनुसूचित जमातीमधील लाभार्थ्यांना खेकडापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य योजना

अनुसूचित जमातीमधील लाभार्थ्यांना खेकडापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य योजना



महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत (Tribal Development Department) न्यूक्लियस बजेट योजनेअंतर्गत अनुसूचित जमातीतील (ST) लाभार्थ्यांना, विशेषतः किनारपट्टी व खाडी क्षेत्रातील आदिवासी बांधवांना खेकडापालन व्यवसाय (Crab Farming / Mud Crab Aquaculture) सुरू करण्यासाठी आर्थिक अर्थसहाय्य दिले जाते.

योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट

  • खाडी व सागरी किनारपट्टी भागात राहणाऱ्या आदिवासी कुटुंबांना खेकडापालनाच्या माध्यमातून शाश्वत स्वयंरोजगाराची संधी उपलब्ध करून देणे. 
  • बाजारात आणि निर्यातीसाठी खेकड्यांना असलेल्या उच्च मागणीचा फायदा घेऊन आदिवासी बांधवांचे उत्पन्न वाढवणे व त्यांचा आर्थिक स्तर उंचावणे.

योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये व अनुदान

  • योजनेचे नाव: अनुसूचित जमातीमधील लाभार्थ्यांना खेकडापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे.
  • गट (Group): गट A (Group A)
  • प्रति लाभार्थी अनुदान: ₹ ५०,०००/- (पन्नास हजार रुपये)
  • अमलबजावणी करणारी यंत्रणा: एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (ITDP) / न्यूक्लियस बजेट.

योजनेअंतर्गत कोणत्या गोष्टींसाठी मदत मिळते?

₹ ५०,०००/- च्या अनुदानाचा वापर करून लाभार्थी खालील गोष्टींची सोय व साहित्य खरेदी करू शकतात:


  • तळे / पेन (Pen) किंवा केज (Cage) उभारणी: खाडीच्या पात्रात किंवा खाऱ्या पाण्याच्या शेतात बांबू, जाळी (Netting) व केजेसची उभारणी.


  • खेकड्यांची पिल्ले (Crab Seed / Crablets): लहान खेकडे किंवा फॅटनिंगसाठी (Crab Fattening) लागणारे मऊ पाठीचे खेकडे खरेदी करणे.


  • खाद्य व देखभाल (Feed & Maintenance): खेकड्यांसाठी लागणारे खाद्य (छोट्या माशांचे अवशेष/कचरा मासे) व औषधोपचार.


  • सुरक्षा व जाळी साहित्य: खेकडे बाहेर पळून जाऊ नयेत म्हणून कुंपण व सुरक्षित जाळ्या बसवणे.

 

पात्रता निकष (Eligibility Criteria)

  1. अर्जदार हा अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील असणे बंधनकारक आहे.
  1. अर्जदार हा महाराष्ट्र राज्यातील किनारपट्टी किंवा खाडी परिसरातील रहिवासी असावा.
  1. अर्जदाराकडे खेकडापालनासाठी खाऱ्या पाण्याची/खाडीची जागा किंवा योग्य तलाव उपलब्ध असावा.
  1. अर्जदाराचे वय १८ वर्षांपेक्षा जास्त असावे.

आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)

  • जातीचे प्रमाणपत्र (ST Caste Certificate)
  • आधार कार्ड
  • रहिवासी दाखला / स्व-घोषणापत्र
  • बँक पासबुकची छायांकित प्रत (बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे आवश्यक)
  • जागेचा दाखला / खाडी-तलावाचा परवाना किंवा ग्रामपंचायत/मत्स्य व्यवसाय विभागाचा दाखला (असल्यास)
  • पासपोर्ट साईज फोटो

ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Online Application)

  1. पोर्टलला भेट द्या: आदिवासी विकास विभागाच्या अधिकृत www.nbtribal.in किंवा scheme.nbtribal.in या संकेतस्थळावर जा.
  1. नवीन नोंदणी: 'New Applicant Registration' पर्यायावर क्लिक करून मोबाईल नंबर आणि आधार क्रमांक टाकून खाते तयार करा.
  1. लॉगिन व प्रोफाईल: नोंदणीकृत माहितीने लॉगिन करून तुमचा जिल्हा, तालुका आणि संबंधित ITDP प्रकल्प कार्यालय निवडा.
  1. योजनेची निवड: 'न्यूक्लियस बजेट योजना (गट A)' मधील "अनुसूचित जमातीमधील लाभार्थ्यांना खेकडापालन व्यवसाय करण्यासाठी अर्थसहाय्य देणे" ही योजना निवडा.
  1. कागदपत्रे अपलोड करा: जात प्रमाणपत्र, आधार कार्ड आणि बँक खाते तपशील स्कॅन करून अपलोड करा.
  1. सबमिट व पोच पावती: भरलेली सर्व माहिती तपासून अर्ज सबमिट करा आणि मिळालेली पोच पावती (Acknowledgment Receipt) डाऊनलोड करून जतन करा.

अर्जाची स्थिती कशी तपासावी? (Check Application Status)

  • nbtribal.in वर लॉगिन करून 'Track Application / अर्जाची स्थिती' या पर्यायावर जा.
  • आपला अर्ज क्रमांक (Application ID) किंवा आधार क्रमांक टाकून अर्जाची सद्यस्थिती सहज तपासा.

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा