रेशन दुकानदार धान्य देत नसेल तर ऑनलाईन तक्रार (Ration Complaint) कुठे आणि कशी करावी?

रेशन दुकानदार धान्य देत नसेल तर ऑनलाईन तक्रार (Ration Complaint) कुठे आणि कशी करावी?

अनेकदा रेशन कार्डधारकांना रेशन दुकानातून धान्य मिळत नाही, दुकानदार धान्य नाकारतात किंवा ठरलेल्या कोटापेक्षा कमी धान्य देतात. अशा वेळी घाबरून न जाता, तुम्ही रेशन दुकानदाराविरुद्ध कायदेशीर तक्रार करू शकता. महाराष्ट्र शासनाने या तक्रारींचे निवारण करण्यासाठी ऑनलाईन आणि ऑफलाईन अशा दोन्ही सोयी उपलब्ध करून दिल्या आहेत.

1. तक्रार करण्यापूर्वी काय करावे?

तक्रार करण्यापूर्वी तुमच्याकडे काही पुरावे असणे आवश्यक आहे:

·         रेशन कार्डची प्रत: ज्यावर धान्याचा हक्क स्पष्ट आहे.

·         ई-पॉस (e-POS) पावती: जर दुकानदाराने धान्य नाकारले असेल, तर मशीनवर आलेला मेसेज किंवा पावतीचा स्क्रीनशॉट.

·         दुकानदाराचे नाव आणि दुकान क्रमांक: तक्रारीमध्ये अचूक माहिती असणे गरजेचे आहे.

·         आधार कार्ड: तुमचे वैयक्तिक ओळखपत्र.

2. ऑनलाईन तक्रार करण्याची पद्धत

पद्धत १: 'अन्न व नागरी पुरवठा विभाग' पोर्टलवर तक्रार

महाराष्ट्र शासनाच्या अन्न व नागरी पुरवठा विभागाच्या वेबसाईटवर तुमची तक्रार नोंदवता येते:

1.      अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या: mahafood.gov.in

2.      होमपेजवर 'Online Grievance Redressal System' हा पर्याय शोधा.

3.      तिथे तुमचे नाव, मोबाईल नंबर, रेशन कार्ड क्रमांक आणि तक्रारीचा सविस्तर तपशील भरा.

4.      तुम्ही केलेल्या तक्रारीचा 'Grievance ID' मिळेल, तो जपून ठेवा. या नंबरद्वारे तुम्ही तक्रारीचे स्टेटस तपासू शकता.

पद्धत २: 'आपले सरकार' पोर्टल (Aaple Sarkar)

1.      aaplesarkar.mahaonline.gov.in वर लॉगिन करा.

2.      'अन्न व नागरी पुरवठा विभाग' निवडा.

3.      तिथे 'रेशनिंग बाबत तक्रार' (Complaint regarding Rationing) हा पर्याय निवडून तुमचा अर्ज सबमिट करा.

3. इतर महत्त्वाचे संपर्क क्रमांक आणि मार्ग

जर ऑनलाईन तक्रारीला प्रतिसाद मिळत नसेल, तर खालील पर्यायांचा वापर करा:

·         टोल-फ्री हेल्पलाईन: शासनाचा टोल-फ्री क्रमांक १८००-२२-४९५० किंवा १९६७ वर कॉल करून तुम्ही तुमची तक्रार नोंदवू शकता. हे क्रमांक सकाळी ९ ते रात्री ९ या वेळेत उपलब्ध असतात.

·         जिल्हा पुरवठा अधिकारी (DSO): तुम्ही तुमच्या जिल्ह्यातील 'जिल्हा पुरवठा अधिकारी' (District Supply Officer) यांच्या कार्यालयात लेखी तक्रार देऊ शकता.

·         सोशल मीडिया: अन्न व नागरी पुरवठा विभागाच्या अधिकृत ट्विटर (X) हँडलवर टॅग करून तुमची तक्रार मांडू शकता. अनेकदा यावर तातडीने कारवाई होते.

4. तक्रार करताना घ्यायची खबरदारी

·         स्पष्टता: तक्रार लिहिताना 'दुकानदार धान्य का देत नाहीये' (उदा. स्टॉक नाही, मशीन खराब आहे, की धान्य काळाबाजारात विकले जात आहे) याचे स्पष्ट कारण लिहा.

·         फॉलो-अप: तक्रार नोंदवल्यानंतर ७ ते १० दिवसांत काहीच प्रतिसाद न मिळाल्यास, त्याच 'Grievance ID' चा वापर करून पुन्हा एकदा वरिष्ठ कार्यालयाकडे पाठपुरावा करा.

·         गट तक्रार: जर तुमच्या भागातील अनेक रेशन कार्डधारकांना एकाच दुकानदाराकडून त्रास होत असेल, तर एकत्रित (Collective) तक्रार करा. सामूहिक तक्रारींची दखल प्रशासन लवकर घेते.

💡 वाचकांसाठी विशेष 'गोल्डन' टिप:

अनेकदा दुकानदार म्हणतात की "आमच्याकडे धान्य संपले आहे". अशा वेळी तुम्ही त्या दुकानाच्या 'स्टॉक बोर्ड' (Stock Board) कडे पहा. जर दुकानात धान्य उपलब्ध असूनही दुकानदार नाकारत असेल, तर त्याचा फोटो किंवा व्हिडिओ काढणे हा सर्वात मोठा पुरावा ठरतो. हे पुरावे तक्रारीसोबत जोडल्यास कारवाईची शक्यता १००% वाढते.