उद्योगांसाठी 'Udyam Registration' (MSME Certificate) ऑनलाईन फ्री मध्ये कसे काढावे?

उद्योगांसाठी 'Udyam Registration' (MSME Certificate) ऑनलाईन फ्री मध्ये कसे काढावे?

जर तुम्ही एखादा छोटा किंवा मोठा व्यवसाय सुरू केला असेल, किंवा सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर तुमच्या व्यवसायाची सरकारी नोंदणी असणे अत्यंत गरजेचे आहे. केंद्र सरकारच्या MSME (Ministry of Micro, Small and Medium Enterprises) मंत्रालयांतर्गत व्यवसायाची नोंदणी करण्यासाठी 'उद्यम रजिस्ट्रेशन' (Udyam Registration) ही एक अधिकृत आणि संपूर्णपणे मोफत (Free) प्रणाली आहे.

या लेखामध्ये आपण उद्यम रजिस्ट्रेशन म्हणजे काय, त्याचे फायदे, लागणारी कागदपत्रे आणि मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवरून ऑनलाईन रजिस्ट्रेशन करण्याची सोपी स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत पाहणार आहोत.

उद्यम रजिस्ट्रेशन म्हणजे काय? (What is Udyam Registration)

पूर्वी व्यवसायाची नोंदणी करण्यासाठी MSME अंतर्गत EM-I/II किंवा UAM (Udyog Aadhaar Memorandum) करावे लागायचे. परंतु, १ जुलै २०२० पासून सरकारने ही सर्व जुनी पद्धत बंद करून 'उद्यम रजिस्ट्रेशन' (Udyam Registration) ही नवीन आणि सोपी डिजिटल प्रणाली सुरू केली.

हे सर्टिफिकेट म्हणजेच तुमच्या व्यवसायाचा अधिकृत सरकारी पुरावा असतो. या नोंदणीनंतर तुम्हाला एक विशिष्ट उद्यम नोंदणी क्रमांक (Udyam Registration Number) आणि एक डिजिटल उद्यम सर्टिफिकेट (Udyam Certificate) मिळते.

उद्यम सर्टिफिकेटचे फायदे (Benefits of MSME / Udyam Certificate)

उद्यम रजिस्ट्रेशन केल्यामुळे छोट्या व्यावसायिकांना सरकारकडून अनेक मोठे फायदे मिळतात:

·         विनाकारण गॅरंटीशिवाय बँक लोन: MSME अंतर्गत व्यवसायासाठी बँक लोन (उदा. मुद्रा लोन) सहज आणि कमी व्याजदरात मिळते.

·         लाईट बिलामध्ये सवलत: अनेक राज्यांमध्ये व्यावसायिक वीज बिलात (Electricity Bill) सवलत मिळवण्यासाठी हे सर्टिफिकेट उपयुक्त ठरते.

·         सरकारी टेंडरमध्ये प्राधान्य: शासकीय टेंडर (Government Tenders) भरताना MSME नोंदणीकृत उद्योगांना विशेष सवलत आणि प्राधान्य मिळते.

·         ट्रेडमार्क आणि पेटंट फीमध्ये ५०% सवलत: जर तुम्हाला तुमच्या ब्रँडचे नाव किंवा लोगो रजिस्टर (Trademark) करायचा असेल, तर सरकारी फीमध्ये थेट ५०% सूट मिळते.

·         ISO सर्टिफिकेशन फी परतावा: व्यवसायासाठी ISO प्रमाणपत्र घेण्यासाठी लागणाऱ्या खर्चाचा परतावा मिळतो.

·         लेट पेमेंटपासून संरक्षण: जर एखाद्या मोठ्या कंपनीने तुमच्या मालाचे पेमेंट ४५ दिवसांपेक्षा जास्त काळ अडवून ठेवले, तर तुम्ही MSME कायद्यांतर्गत त्यांच्याविरुद्ध तक्रार करू शकता.

उद्यम रजिस्ट्रेशनसाठी लागणारी कागदपत्रे (Required Documents)

उद्यम रजिस्ट्रेशन हे संपूर्णपणे कागदपत्रविरहित (Paperless) आहे. म्हणजेच तुम्हाला कोणतेही कागदपत्र स्कॅन करून अपलोड करण्याची गरज नसते. फक्त खालील माहिती तुमच्याकडे असणे आवश्यक आहे:

1.      आधार कार्ड (Aadhaar Card): आधार कार्डसोबत मोबाईल नंबर लिंक असावा, कारण त्यावर OTP येतो.

2.      पॅन कार्ड (PAN Card): व्यवसाय मालकाचे किंवा कंपनीचे पॅन कार्ड.

3.      बँक खात्याचा तपशील: बँकेचे नाव, अकाऊंट नंबर आणि IFSC कोड.

4.      व्यवसायाचा पत्ता: तुमचा व्यवसाय ज्या ठिकाणी आहे तिथला संपूर्ण पत्ता.

5.      मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी.

उद्यम रजिस्ट्रेशन करण्याची ऑनलाईन पद्धत (Step-by-Step Online Process)

उद्यम रजिस्ट्रेशन करण्याची प्रोसेस अतिशय सोपी आहे. खालील स्टेप्स फॉलो करा:

स्टेप १: अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या

सर्वात आधी गुगलवर जाऊन केंद्र सरकारच्या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या: udyamregistration.gov.in

(लक्षात ठेवा: या कामासाठी अनेक फेक वेबसाईट्स पैसे मागतात, परंतु ही अधिकृत शासकीय वेबसाईट संपूर्णपणे फ्री आहे.)

स्टेप २: नवीन नोंदणी पर्याय निवडा

होमपेजवर आल्यानंतर "For New Entrepreneurs who are not yet registered as MSME or those with EM-II" या पहिल्या पर्यायावर क्लिक करा.

स्टेप ३: आधार नंबर आणि नाव टाका

·         तुमचा १२ अंकी आधार नंबर टाईप करा.

·         आधार कार्डवर जसे नाव आहे, अगदी तसेच नाव टाईप करा.

·         त्यानंतर 'Validate & Generate OTP' वर क्लिक करा. तुमच्या लिंक असलेल्या मोबाईलवर आलेला OTP टाकून व्हेरिफाय करा.

स्टेप ४: पॅन कार्ड व्हेरिफिकेशन (PAN Verification)

·         Organization Type (संघटनेचा प्रकार): जर तुम्ही स्वतः एकटेच मालक असाल तर 'Proprietary' निवडा. भागीदारी असेल तर 'Partnership' निवडा.

·         तुमचा पॅन नंबर टाका आणि 'PAN Validate' वर क्लिक करा. पॅन कार्डवरील माहिती आपोआप घेतली जाईल.

स्टेप ५: उद्योगाची सविस्तर माहिती भरा

आता तुमच्या समोर एक मोठा फॉर्म उघडेल, त्यामध्ये खालील माहिती अचूक भरा:

·         मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी टाका.

·         उद्योगाचे नाव (Name of Enterprise): तुमच्या दुकानाचे किंवा व्यवसायाचे नाव टाका.

·         युनिटचे नाव (Plant/Unit Name): पुन्हा तुमच्या व्यवसायाचे नाव जोडा.

·         व्यवसायाचा पत्ता (Location of Plant & Official Address): तुमच्या दुकानाचा/ऑफिसचा संपूर्ण पत्ता भरा.

स्टेप ६: बँक डिटेल्स आणि व्यवसायाचे स्वरूप

·         तुमच्या व्यवसायाचे बँक डिटेल्स (अकाऊंट नंबर आणि IFSC कोड) भरा.

·         व्यवसायाची मुख्य ॲक्टिव्हिटी (Major Activity): तुमचा व्यवसाय माल बनवण्याचा (Manufacturing) आहे की सेवा देण्याचा (Services) आहे, ते निवडा.

·         NIC Code निवडा: तुमच्या व्यवसायाशी संबंधित योग्य तो नॅशनल इंडस्ट्रियल क्लासिफिकेशन (NIC) कोड सर्च करून निवडा. (उदा. कॉम्प्युटर सेंटर, हॉटेल, किराणा दुकान इत्यादी).

स्टेप ७: कर्मचाऱ्यांची संख्या आणि गुंतवणूक (Investment)

·         तुमच्याकडे काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची संख्या (पुरुष, महिला) टाका.

·         व्यवसायात तुम्ही प्लांट, मशिनरी किंवा साधनांवर किती गुंतवणूक (Investment) केली आहे, ती रक्कम (लाखात) अंदाजे लिहा.

·         तुमचे वार्षिक उत्पन्न (Turnover) किती आहे ते नोंदवा.

स्टेप ८: अंतिम सबमिशन (Final Submit)

·         शेवटी, सर्व माहिती एकदा तपासून घ्या.

·         'Submit and Get Final OTP' या बटनावर क्लिक करा.

·         तुमच्या मोबाईलवर आलेला शेवटचा OTP टाका आणि सबमिट करा.

सबमिट केल्यावर स्क्रीनवर तुम्हाला एक उद्यम नोंदणी क्रमांक (Udyam Registration Number) दिसेल. तो सेव्ह करून ठेवा किंवा त्याची प्रिंट काढा.

उद्यम सर्टिफिकेट डाऊनलोड कसे करावे? (How to Download Udyam Certificate)

रजिस्ट्रेशन यशस्वी झाल्यानंतर काही दिवसांत (सामान्यतः २ ते ५ दिवसांत) तुमचे सर्टिफिकेट तयार होते.

1.      उद्यम पोर्टलच्या होमपेजवर जाऊन 'Print / Verify' मेनूवर क्लिक करा आणि 'Print Udyam Certificate' निवडा.

2.      तुमचा उद्यम नोंदणी क्रमांक आणि मोबाईल नंबर टाकून OTP व्हेरिफाय करा.

3.      लॉगिन झाल्यानंतर 'Print Certificate' वर क्लिक करून तुमचे डिजिटल MSME सर्टिफिकेट डाऊनलोड करा.


उद्यम रजिस्ट्रेशन हे प्रत्येक लहान-मोठ्या व्यावसायिकासाठी डिजिटल युगात अत्यंत महत्त्वाचे शस्त्र आहे. हे अगदी मोफत आणि घरबसल्या होत असल्यामुळे आजच आपल्या व्यवसायाची नोंदणी करून घ्या आणि सरकारच्या विविध योजनांचा लाभ घ्या.


कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा