'राज्य सरकार दक्षिण अधिछात्रवृत्ती (फेलोशिप)' ही महाराष्ट्र शासनाच्या उच्च शिक्षण संचालनालयामार्फत (DHE) पदव्युत्तर (Postgraduate) शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी राबविली जाणारी एक महत्त्वाची योजना आहे. विशेषतः संस्कृत आणि संबंधित पारंपरिक विषयांचे प्रगत शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आर्थिक पाठबळ देणे, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
या योजनेची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
आर्थिक फायदे
लाभार्थी: सर्व प्रवर्गातील (All Categories) विद्यार्थी यास पात्र आहेत, मात्र ते केवळ पदव्युत्तर (PG) अभ्यासक्रमात असणे आवश्यक आहे.
रक्कम: पात्र विद्यार्थ्यांना दरमहा २५०/- रुपये शिष्यवृत्ती दिली जाते.
वितरण: उच्च शिक्षण संचालनालयाकडून ही रक्कम थेट विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात (DBT) जमा केली जाते.
पात्रतेचे निकष
अर्जदार विद्यार्थी हा पदवीधर (Graduate) असावा (अकृषी विद्यापीठातील).
अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असणे सक्तीचे आहे.
महाराष्ट्राबाहेर पदव्युत्तर शिक्षण घेणारे महाराष्ट्रीयन विद्यार्थी या योजनेसाठी अर्ज करू शकत नाहीत.
सर्वांत महत्त्वाची अट: ही फेलोशिप केवळ खाली नमूद केलेल्या शासकीय महाविद्यालयांत आणि विद्यापीठांत शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीच (ठराविक जागांनुसार) उपलब्ध आहे:
महाविद्यालये: एल्फिन्स्टन महाविद्यालय, मुंबई (६ जागा), इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स, मुंबई (६), इस्माईल युसूफ महाविद्यालय, जोगेश्वरी (४), सिडनहॅम वाणिज्य महाविद्यालय (४), शासकीय विधी महाविद्यालय, मुंबई (४), राजाराम महाविद्यालय, कोल्हापूर (६), विज्ञान महाविद्यालय, नागपूर (६), नागपूर महाविद्यालय, नागपूर (६), विदर्भ महाविद्यालय, अमरावती (६), शासकीय कला आणि विज्ञान महाविद्यालय, औरंगाबाद (६).
विद्यापीठे: मुंबई विद्यापीठ (४), पुणे विद्यापीठ (४), नागपूर विद्यापीठ (४), कोल्हापूर (४), आणि SNDT (२).
आवश्यक कागदपत्रे १. मागील वर्षाचे शैक्षणिक गुणपत्रक (Marksheet). २. पदव्युत्तर शिक्षण घेत असल्याचे बोनाफाईड प्रमाणपत्र (Bonafide Certificate). ३. महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी प्रमाणपत्र (Domicile Certificate). ४. नूतनीकरणासाठी (Renewal): पदव्युत्तर प्रथम वर्षाचा शैक्षणिक प्रगती अहवाल (Progress Report).
अर्ज प्रक्रिया आणि प्रशासकीय माहिती
अर्ज कसा करावा: विद्यार्थ्यांनी आपला अर्ज नोंदणीकृत MahaID चा वापर करून महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवरून ऑनलाइन सादर करणे आवश्यक आहे.
प्रक्रियेचा कालावधी: हा अर्ज निकाली काढण्यासाठी साधारण ३० कामाचे दिवस लागतात.
मान्यता देणारे प्राधिकरण: संचालक (Director), उच्च शिक्षण.
तक्रार निवारण अधिकारी: सहसंचालक (Joint Director).
